در پی یک هفته پر از رویدادهای غیرمنتظره، اختلال در سیستمهای آمریکا از جمله پروازها، بانکها و سرویسهای اپل، موجی از نگرانیها را ایجاد کرد. اما آیا پای حملات سایبری در میان است؟
در روزهای اخیر، قطعیهای گستردهای از سرویسهای فناوری مایکروسافت و اپل گرفته تا سیستمهای حیاتی هوانوردی و بانکی، زندگی روزمره میلیونها نفر را مختل کرد. این حوادث پیدرپی، گمانهزنیها درباره یک حمله هماهنگ را تقویت کرد. مقامات آمریکایی اما هرگونه ارتباط و حمله سایبری را رد کردهاند. کارشناسان نیز عمدتاً دلایل فنی را عامل این اتفاقات میدانند و بر شکنندگی زیرساختهای دیجیتال تأکید دارند.
رد قاطع حملات سایبری از سوی مقامات آمریکایی
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، با رد شدید شایعات مربوط به ارتباط حوادث اخیر یا وقوع حمله سایبری هماهنگ، به نگرانیهای عمومی پاسخ داد. او در جریان یک نشست خبری در فیلیپین، همزمان با سفر به همراه «دونالد ترامپ»، به خبرنگاران اعلام کرد: «هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط این قطعیها با یکدیگر وجود ندارد. ما تحت حمله سیستماتیک نیستیم. این رویدادها هیچ ربطی به هم ندارند و از نظر فنی کاملاً مجزا هستند.»
روبیو افزود تمام نشانهها حاکی از آن است که هر یک از این حوادث علت مجزایی داشته و هیچیک کار هکرها یا بازیگران متخاصم خارجی نبوده است. پیش از این نیز، «جی کلیتون»، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، اشاره کرده بود که نهادها و شرکتهای بسیاری درحال ارتقا و پچکردن سیستمهای خود هستند که همین موضوع باعث بروز اختلال شده است.
مروری بر اختلالات گسترده در یک هفته اخیر
موج اختلال در سیستمهای آمریکا تقریباً بهصورت روزانه از پنجشنبه هفته گذشته آغاز شد و بخشهای حیاتی را تحت تأثیر قرار داد:
- پنجشنبه: قطعی جهانی سرویسهای مایکروسافت مانند Outlook و Teams را از دسترس خارج کرد. مایکروسافت علت این حادثه را نقص فنی اعلام کرد و هرگونه ارتباط با فعالیتهای مخرب سایبری را رد کرد.
- جمعه: صنعت هوانوردی آمریکا با نقص فنی در سیستمهای اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) مواجه شد. تمام پروازهای خروجی در سراسر ایالات متحده برای بیش از ۴ ساعت متوقف شدند که طولانیترین توقف سراسری پروازها از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بود. مقامات فدرال این مشکل را ناشی از بهروزرسانی سیمهای مسی و تجهیزات فرسوده، و نیز عملکرد نامناسب یک پیمانکار حین انجام تعمیرات و نگهداری دانستند.
- دوشنبه: اختلالات به سیستمهای بانکی و خطوط هوایی خصوصی کشیده شد. یک نقص نرمافزاری در بانک JPMorgan Chase خدمات این بانک را مختل کرد و مشتریان بانکهای بزرگی مانند Bank of America و U.S. Bank نیز با مشکلاتی در دریافت خدمات مواجه شدند. در همین روز، اختلال در سیستمهای فناوری هواپیمایی «یونایتد ایرلاینز» (United Airlines) به تأخیر حدود ۱۵۰ پرواز منجر شد. هر دو شرکت، مشکل نرمافزاری را عامل این اتفاقات اعلام کردند و خدمات تا پایان روز به حالت عادی بازگشت.
- سهشنبه: کاربران اپل و یکی از حساسترین نهادهای امنیتی آمریکا هدف این موج اختلالها قرار گرفتند. قطعی سرویسهای آیکلود (iCloud) و اپلپی (Apple Pay) مشکلاتی را برای کاربران اپل رقم زد که به گفته این شرکت، نتیجه یک بهروزرسانی داخلی بود، نه حمله سایبری. همزمان، یک شبکه داخلی و بسیار محرمانه که آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) برای ارتباطات داخلی و اشتراکگذاری اطلاعات طبقهبندیشده از آن استفاده میکند، برای مدتی از دسترس خارج شد.
دیدگاه کارشناسان امنیت سایبری و نقش هوش مصنوعی
متخصصان امنیت سایبری نیز دیدگاه دولت آمریکا را تأیید کرده و معتقدند که هیچ توطئهای در کار نیست. «کریس بیورز»، مدیرعامل شرکت NetBox Labs، توضیح داد که بخش بزرگی از زیرساختهای حیاتی جهان بین ۳۰ تا ۴۰ سال قدمت دارند و با انبوهی از بدهی فنی مواجهاند، اما اکنون مجبورند با سرعتی بیسابقه تغییر کنند. به گفته او، تیمهای فنی در بخشهای مختلف درحال انجام «جراحی قلب در مقیاس جهانی» هستند تا این شبکههای قدیمی را سرپا نگه دارند.
«شرود دگریپو»، معاون اطلاعات تهدیدات در شرکت Palo Alto Networks، تأکید کرد که حوادث این هفته نشان داد زیرساختهای دیجیتال تا چه حد به هم پیوسته و شکننده هستند؛ بهطوریکه یک باگ نرمافزاری ساده یا خرابی یک روتر میتواند به یک اختلال سراسری تبدیل شود.
از سوی دیگر، سناتور «مارک وارنر»، نایبرئیس کمیته اطلاعات سنا، با رد احتمال حمله سایبری، به فشار ناشی از هوش مصنوعی اشاره کرد. به گفته او، هوش مصنوعی امکان شناسایی آسیبپذیریها را در مقیاسی عظیم و با سرعتی بیسابقه فراهم کرده است؛ همین امر فشار سنگینی بر شرکتها و نهادهای دولتی وارد میکند تا بهسرعت و بهصورت همزمان سیستمهای خود را بهروزرسانی کنند، درحالیکه زیرساختهای قدیمی توان تحمل چنین سرعتی را ندارند.





