کد گذاری چیست و چرا دولت های دنیا به فکر آن هستند؟

با آخرین حملات تروریستی به پاریس، خبرگزاری‌ها و دولت‌‌های مختلف، از واژه ای به نام «کدگذاری» یا رمزنگاری استفاده می‌نمایند. خب با ما همراه باشید تا مفهوم این واژه و اینکه کد گذاری چه مصارفی دارد را به شما آموزش دهیم.

مانند تکنولوژی‌های مختلف، کدگذاری نیز پتانسیل سو استفاده را دارد، اما برخلاف بعضی تکنولوژی‌ها، این امر کدگذاری را خطرناک نمی‌سازد و اگر چیزی یا کسی حطرساز باشد، این خطر از جانب کسانی است که از کدگذاری استفاده‌ی نادرستی دارند. اما چون رسانه های خارجی بر این امر به شدت می‌تازند، باعث شده تا کدگذاری به یک امر خطر آفرین تبدیل شود، در حالی که کدگذاری یک کار ساده و مفید است. با تک 24 همراه باشید تا پرده از ابهامات شما برداریم و مفهوم و همچنین نحوه‌ی استفاده از کدگذاری را به شما آموزش دهیم.

در حالی که هر روزه علم رمز گذاری توسط دانشمندان، توسعه دهندگان و نوابغ، در حال پیشرفت است، اما در کل کدگذاری یک فرمول ساده دارد. این فرمول به این حالت است که جملاتی که معنی و مفهوم درستی دارند مانند «نام من یاشار است» را تبدیل به یک فرمول پیچیده نمود تا کسی نتواند آن جمله را بخواند و معنی آن را بداند. این کار برای اولین بار در زمان‌های قدیم در سیستم نظامی ارتش‌ها و دربار شاهان صورت می‌گرفت. به این حالت که اگر پیکی را به مقصدی فرستادند، کسی به جز آن شخص یا اشخاصی که دریافت کننده‌ی پیام است، قادر به خواندن پیام‌‌های ارسالی نباشد. در کل، منطق کدگذاری به این حالت است که یک سری اطلاعات منطقی را گرفته و بعد با استفاده از کلید کد، آن‌ها را کدگذاری کرده و در نتیجه یک سری حروف، اعداد و جملات نامفهوم را ساخت که بدون استفاده از کلید کد، کسی قادر به درک آن‌ها نباشد. جالب است بدانید که نتیجه‌ی این کد گذاری می‌تواند به صورت عکس، فیلم، فایل صوتی یا شاید هم یک متن ساده اما نامفهوم تبدیل گردد.

یکی از ساده ترین شیوه های کدگذاری، ابتدا در میان ارتشیان زمان قدیم صورت گرفت به این حالت که حروف نامه را یک یا دو عدد به جلو می‌بردند؛ مثلا در حروف انگلیسی حرف «A» یک حرف به جلو برده شده و به «B» تبدیل می‌شد و یا در فارسی حرف «ب» بدین ترتیپ با یک بار به جلو رفتن به «پ» تبدیل می‌گردید و وقتی کل نامه به این صورت کدگذاری می‌گردید، نامه نامفهوم گردیده و غیر قابل خواندن می‎شد. بعدها وقتی دشمن متوجه شد که چطور نامه ها را باید کدگشایی کند، عالمان آن زمان کدگذاری را پیچیده تر کرده و برای مثال حروف را به اعداد تبدیل می‌نمودند؛ مثلا حرف «D» یک حرف به جلو برده شده و به «E» تبدیل می‌گشت و بعد چون حرف «E» حرف پنجم زبان انگلیسی است، عدد 5 در نامه نوشته می‌‎شد.

در گذر زمان، مخصوصا در جنگ جهانی دوم، لزوم استفاده از کد گذاری افزایش یافت و به قدری این کدگذاری پیچیده گردید که دیگر با دستگاه ها عمل کدگذاری و مخصوصا کدگشایی صورت می‌گرفت.

خب با هم یک عمل کدگذاری را انجام می‌دهیم و خروجی کدگذاری را به شما نشان خواهیم داد. یک جمله برای مثال «My name is Yashar» را در نظر بگیرید. ابتدا به ترتیب، حروف الفبا را یک حرف به جلو می‌‎بریم، یعنی «A» به «B» تغییر خواهد یافت.

جمله‌ی اولیه‌ی ما:

«My name is Yashar»

بعد از حرکت حروف به یک حرف جلوتر:

«Nz obnf jt zbtibs»

اگر بخواهیم این عمل را پیچیده تر کنیم، کافیست که حروف را به عدد تبدیل نماییم. برای این کار باید هر حرف را مطابق به شمارش آن در حروف الفبای انگلیسی تبدیل کرده و در پیام کدگذاری شده، جایگزینی نماییم؛ مثلا به جای حرف «F» عدد 6 را قرار دهیم، زیرا این حرف، ششمین حرف الفبای انگلیسی می‌باشد.

تبدیل حروف به عدد:

«262209219 1020 152146 1426»

حتی می‌توان این کد را پیچیده تر نمود، مثلا حروف را یک واحد به جلو برد یعنی عدد 20 بشود 21 و یا در مضرب 2 ضرب نمود.

حال کلید کد ما چیست؟ ما در کدگذاری حروف را یک حرف به جلو برده و آن را به رقم تبدیل نمودیم، یعنی حرف «A» به «B» و بعد به عدد 2 تبدیل شد، پس A=2 است. این کلید کد ماست و با داشتن این کلید می‌توان به حمله‌ی اولیه رسید.

البته با کدی که ما درست کردیم، نیازی به دادن کلید کد نیست، زیرا به راحتی می‌توان ان را کدگشایی کرد، اما در حال حاضر به قدری کدها پیچیده شده اند که زمان زیادی نیاز به کدگشایی آن‌ها صرف می‌شود. البته نکته‌ی جالبی که باید بدانید، این است که در مواقعی مانند جنگ سرد و جنگ جهانی دوم، تعدادی پیام نامفهوم که اصلا معنی نداشته و فقط برای اتلاف زمان دشمن ارسال می‌شدند، فرستاده می‌شد تا زمان بیشتری به دیرتر فاش شدن پیام اصلی داده شود. در واقع مقایسه‌ی کدی که ما ساختیم با کدگذاری های روز دنیا مانند مقایسه‌‎ی نوکیا 1100 با سامسونگ گلکسی S6 است. هرچه زمان می‌گذرد نیاز به سیستم کدگذاری پیشرفته تر، بیشتر می‌شود زیرا در کنار پیشرفت کدگذاری، کدگشایی نیز پیشرفت می‌کند. این رمز نگاری ها در حال حاضر مصارف زیادی دارند، مخصوصا در شبکه و فرکانس‌های رادیویی، البته سیستم‌های امنیتی که دیگر نیاز به گفتن ندارد که چقدر وابسته به یک سیستم کدگذاری پیشرفته هستند، در غیر اینصورت امکان هک شدن دارند.

این موضوع طبیعی است که دولت‌های سرتاسر دنیا برای حفاظت از اطلاعات امنیتی خود از رمزنگاری های پیچیده استفاده می‌نمایند. آن‌ها از کامپیوترهای مدرنی استفاده می‌کنند که تصاویر، اطلاعات داخل درایوها و در کل تمام اطلاعات هارد درایو را کدگذاری می‌نمایند. این کدگذاری ها به صورت چند لایه می‌باشد. فرض کنید یک جعبه دارید که داخل آن جعبه چندین جعبه‌ی کوچک‌تر قرار داده اید و هر جعبه‌ی کوچک نیز وسایلی درون خود دارد و می‌خواهید آن‌ها را کادوپیچ کنید. در حالت کلی شما همه‌ی وسایل و جعبه‌ها را داخل جعبه‌ی بزرگ‌تر قرار می‌دهید و بعد جعبه‌ی بزرگ را کادو می‌کنید، درست مانند کامپیوتر خود که یک رمز در ابتدای روشن کردن آن قرار داده اید و با وارد کردن آن رمز، به اطلاعات دیگر دسترسی پیدا خواهید کرد. اما کامپیوترهای پیشرفته به این حالت هستند که فرض کنید وسایل داخل جعبه های کوچک‌تر کادوپیچ شوند، سپس داخل جعبه ها قرار گیرند، ان جعبه ها نیز کادو شده و داخل جعبه‌ی بزرگ قرار گیرند و در آخر جعبه‌ی بزرگ نیز کادو شود. در شیوه های مدرن، کدگذاری هر فایل با فایل دیگری کاملا متفاوت است، یعنی فرض کنید که اگر از کی روش استفاده نموده اید تا فایلی را هک کنید، باید از روش کاملا متفاوتی استفاده نمایید تا فایل کناری همان فایل را هک نمایید. این کار در گذشته غیر ممکن بود، زیرا برای خود کامپیوتر سنگین بود که اطلاعات را لود و بارگذاری کند، اما به لطف پردازنده های جدید، این امکان در کسری از ثانیه رخ می‌دهد.

این اطلاعات می‌توانند شامل اسناد مهم دولتی، اطلاعات شهروندان، اطلاعات نظامی، اطلاعات قضایی و دیگر اطلاعات مهم امنیتی یا حتی فوق سری باشند که اگر در اختیار افراد نادرست قرار گیرند، امنیت آن کشور به خطر میفتد. علت این که کدگذاری سر تیتر بعضی خبرها شده، این است که گفته می‌شود تروریست‌ها برای ارتباط با یک دیگر و برنامه ریزی اقدام تروریستی خود از برنامه‌ی واتساپ استفاده نموده اند. آن‌ها از طریق ارتباط دستکاری شده در این برنامه و با ارسال پیام‌های کدگذاری شده با یک‌ دیگر ارتباط بر قرار می‌نمودند. دولت‌ها و همچنین دولت مردان با بیان این که برقراری ارتباط کد گذازی شده برای مردم بد است، خواستار این هستند که به مکالمات و سخنان رد و بدل شده دسترسی داشته و مانع برقراری ارتباطی که به صورت سرپوشیده و مانع رسد کردن باشد، شوند.

دولت‌ها مخصوصا دولت آمریکا از کمپانی‌هایی مانند اپل و گوگل خواستار سیستم ارتباطی هستند که دارای یک کلید اصلی کد یا همان شاه کلید باشد و به راحتی بتوان به آن دسترسی داشت اما مدیر عامل کمپانی اپل گفته که نمی‌توان از این امر که این کلید فقط در اختیار دولت قرار داشته باشد، مطمئن شد. علت امر نیز این است که تکنولوژی‌ها به خاطر حفره های امنیتی به نام «باگ» قابل هک شدن هستند و اصولا این باگ‌ها به سختی یافت می‌شوند زیرا تیم توسعه دهنده تلاش زیادی برای بی نقص بودن سیستم کرده است و حال فرض کنید به جای یک حفره، دروازه ای برای ورود به سیستم است که هکرها فقط نیاز به یافتن آن و بعد هک آن دروازه دارند و این یعنی اینکه اگر این دروازه هک شد، تمام اطلاعات و کل پروژه به خطر میفتد. دولت‌ها می خواهند کلید کدی داشته باشند که با استفاده از آن به راحتی به تمام اطلاعات یک سیستم ارتباطی مانند واتساپ دسترسی داشته و همه‌ی مکالمات را به راحتی رسد کنند و حالا فرض کنید وجود چنین کدی، مانند سیبل برای تیرانداز است، زیرا هکر می‌داند که چنین شاه کلیدی وجود دارد و انقدر تلاش می‌کند تا به آن دسترسی پیدا کند.

بی شک متوجه شده اید که اگر این اقدام صورت گیرد، شاید دولت‌ها دسترسی بیشتر به اطلاعات خصوصی و مکالمه ها، ایمیل‌ها ، پیام‌های ارسال شده و .. داشته باشند، اما هکرها نیز دستان بازی خواهند داشت تا به پایگاه های داده حمله کرده و هر چه می‌توانند از اطلاعات سو استفاده کنند.

فکر می‌کنم شما را به یک درک کلی از کدگذازی رساندم. همانطور که مشاهده نمودید، رمزنگاری آنچنان هم بد نیست و باعث ایمن ساختن اطلاعات می‌گردد و در آینده مقالاتی نیز تهیه خواهم نمود که چطور می‌توان از کدگذاری در سیستم ویندوز و همچنین در تبلت و موبایل اندرویدی و همچنین IOS استفاده نمود. این را باید در نظر گرفت که اگر کسی از کدگذاری استفاده نموده تا اطلاعات یا مکالماتی که دارد به صورت مخفی باشد، لزوما به معنای انجام کار بدی نیست و فقط برای بالا بردن امنیت اطلاعات خود این کار را انجام داده است.

این را هم باید در نظر گرفت که فشار دولت‌های خارجی به شرکت‌ها و کمپانی‌ها برای در اختیار گذاشتن اطلاعات و مکالمات صورت گرفته توسط کاربران، صرفا به این منظور که با تروریسم مقابله می‌نماییم، کار درستی نبوده و امکان دارد اطلاعات شخصی کاربران در اختیار هکرها و افراد سودجو بیفتد. امیدوارم مقاله تک24 برای شما مفید واقع شده باشد.